'Nooit te oud om te leren.' (OPINIESTUK)

Door Katja Verheyen op 14 augustus 2019, over deze onderwerpen: Alcohol, Drugs, Gezondheidszorg en welzijn, Preventie
Copyright Belga

We worden de laatste weken schijnbaar overstelpt met allerhande berichten  van verkeerslachtoffers maar ook festivalgangers op Tomorrowland die in het ziekenhuis belanden. Het treurige is dat alcohol of andere verdovende middelen nog te vaak een hoofdrol in dergelijke drama’s spelen. De impact ervan schijnt ons precies ook weinig te beroeren en dat wekt bij mij de nodige ergernis op.

‘Drugs (mis)(ge)bruiken lijkt het nieuwe normaal te zijn.’

Laat ons starten met de olifant in de kamer te benoemen. Alcohol en andere drugs (mis)(ge)bruiken - vaak in combinatie - lijkt het nieuwe normaal geworden te zijn. Banaal zelfs. En niet alleen op festivals of andere feestgelegenheden. Misbruik en gebruik ervan strekt zich daarnaast ook uit verschillende sociale klassen en leeftijden. Het sociaal ingeburgerde karakter van alcohol lijkt zich stilaan af te spiegelen op drugs. Alsook de immense menselijke als maatschappelijke kost. Aan een raming van de menselijke kost van drugs- en alcoholmisbruik ga ik mij niet wagen, maar ‘klein bier’ zal het zeker en vast niet zijn (vergeef me de woordspeling). De maatschappelijke kost voor het schadelijk gebruik van alcohol geef ik wel alvast mee, meer dan 4 miljard euro… op jaarbasis. En dat moet verschillende alarmbellen bij ons doen afgaan. Toch schijnt het ons ook nu weinig te beroeren én dat in een maatschappij die in de ban lijkt van de ‘om ter gezondst leven’-afvalrace. 

Zowel als hulpverlener als schepen van welzijn word ik geconfronteerd met de gevolgen van wat ooit begon als onschuldig experimenteren met alcohol- en drugs en soms eindigde als diepgewortelde verslavingen. Met ontwrichte gezinnen, kinderen die bij hun ouders worden weggehaald, psychiatrische problemen en in de meest dramatische gevallen soms ook de dood tot gevolg. Het menselijk bilan treft in veel gevallen meer dan één persoon en overspande vaak ook meer dan één generatie. Alle oorzaken ervan aanpakken bleek vaak heel moeilijk.

Het feit dat het ons weinig lijkt te beroeren, geeft ook dadelijk aan waar een deel van het op te lossen probleem ligt. Een probleem waarvoor een grote mentaliteitswijziging één van de grote remedies is.

‘Iedereen heeft baat bij wat meer bewustwording over de schadelijke gevolgen.’

De grootste fout die we kunnen maken is om het probleem te verengen tot jongeren. Jong of oud, beide groepen zijn nog te vaak onwetend of te verbloemend over het potentieel verwoestende effect van middelenmisbruik. In veel gevallen lijden ze aan een acute vorm van de ziekte van ‘mij overkomt dit niet’ en in de ergste gevallen aan het syndroom van ‘ik heb geen probleem’. Er is hoe dan ook werk aan de winkel.

Empirisch onderzoek wijst ook duidelijk aan dat een coherent alcohol- en drugsbeleid positieve effecten heeft over een volledige levensfase, van jongeren tot en met onze alleroudsten. Kers op de taart: dergelijk beleid is daarnaast ook kostenefficiënt. Mooi meegenomen toch?

Om dat te realiseren moet Vlaanderen dus alle beleidsinstrumenten krijgen om - meer dan vandaag - te kunnen inzetten op een goed samenhangend alcohol- en drugsbeleid dat oorzaak en gevolg aanpakt. Alleen maakt de 6de staatshervorming dat redelijk ingewikkeld. Bevoegdheden rond gezondheidszorg zijn fel versnipperd waardoor een echt integraal en op elkaar afgestemd beleid uitbleef. Bovendien kan er van herfederaliseren geen sprake zijn. Daarvoor verschillen de deelstaten van de Belgische constructie nu éénmaal te veel van elkaar om een effectief en integraal beleid na te streven.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is